PLC’ler yapısına göre genellikle kompakt, modüler ve raf tipi; işlevine göre de standart ve güvenlik PLC’si olarak ayrılır. Kompakt PLC tek gövdedir, modüler PLC raya eklenen modüllerle büyür, raf tipi PLC’de modüller bir rafa takılır. Bu ayrım bir standardın değil, sektörde ve eğitimde yaygın kullanılan bir sınıflandırmadır.
Yapısına göre PLC çeşitleri
PLC’leri yapısına göre ayırırken CPU’nun, güç kaynağının ve giriş-çıkışların aynı gövdede mi, ayrı modüllerde mi durduğuna bakılır. Aşağıdaki çizimde üç türün genel yerleşimi var.
Kompakt PLC
Kompakt PLC’de mikroişlemci, güç kaynağı ve giriş-çıkış devreleri tek gövdededir; giriş-çıkış sayısı sabittir, gerekirse modülle genişletilir. Siemens S7-1200’de sinyal kartı CPU’nun önüne, sinyal modülleri sağına takılır; haberleşme modülleri haberleşme seçeneği ekler.
Modüler PLC
Modüler PLC’de güç kaynağı, CPU, sinyal modülleri, fonksiyon modülleri ve haberleşme işlemcileri ayrı modüller olarak bir montaj rayına dizilir; büyük sistemler bu yolla kurulur. Siemens S7-300 ve S7-1500 modüler yapıdadır.
Raf tipi (rack) PLC
Raf tipi PLC’de modüller bir rafa (rack) takılır; raf modülleri taşır ve onlara çalışma gerilimi verir. Birden çok raf, arayüz modülleriyle (IM) birbirine bağlanır. Siemens S7-400 orta ve üst performans sınıfındaki sistemler için bu yapıdadır.
İşlevine göre PLC çeşitleri
İşlevine göre ayrımda standart PLC’lerin yanında güvenlik PLC’leri ile yazılım ve dağıtık kontrolörler vardır. IEC 61131-1, PLC işlevlerinin endüstriyel özellikli bir bilgisayarda da çalışabileceğini kabul eder; Siemens’in S7-1500 yazılım kontrolörleri bu türdendir, dağıtık kontrolörler ise S7-1500 performansını ET 200 yapısında sunar.
Güvenlik PLC’si (safety PLC)
Güvenlik PLC’si (F-CPU), standart programla güvenlik programını aynı CPU’da yan yana çalıştırır ve güvenlik giriş-çıkışlarıyla PROFINET ya da PROFIBUS üzerinde PROFIsafe katmanıyla haberleşir. Siemens’in S7-1500 F-CPU’lu acil stop uygulama örneği EN ISO 13849-1’e göre PL e ve IEC 62061’e göre SIL 3 düzeyine ulaşır. Ürünler: Güvenlik PLC’si ve güvenlik rölesi
Katalogdaki PLC serileri
Katalogdaki PLC’lerin hepsi Siemens’in; tabloda serilerin yapı türü ve katalogdaki ürün sayısı var. Siemens’e göre S7-1200, S7-200’ün ardılıdır; S7-1200 G2 ise 2024’te duyurulan yeni nesildir. S7-300 için aşamalı üretimden kalkma süreci 1 Ekim 2023’te başladı.
